|
Co to jest zagrożenie naturalne?
Zagrożenie
naturalne to nieoczekiwane i niekontrolowane zdarzenie o ogromnym rozmiarze
zagrażające życiu i działalności człowieka,
mogące zmienić na zawsze jego egzystencję.
Zagrożenie
naturalne może przekształcić się w katastrofę
naturalną jeśli jego siła niszczy własność
człowieka i/ lub zagraża jego zdrowiu i życiu.
Przynajmniej
jedno z zagrożeń naturalnych ma najprawdopodobniej wpływ na
życie każdego człowieka. W roku 2001 zagrożenia naturalne
pochłonęły ponad 25,000 istnień ludzkich i na całym
świecie spowodowały straty szacowane na 40 miliardów Euro. Obecnie koszty związane z zagrożeniami nadal
dramatycznie rosną.
Poza
bezpośrednim oddziaływaniem zagrożeń naturalnych (np.
zniszczone budynki po trzęsieniu ziemi), możemy również
mówić o ich oddziaływaniu pośrednim, powodującym,
że okres powrotu do stanu równowagi po katastrofie może
trwać długie lata. Rzadko jednak ekosystem powraca do stanu
całkowitej równowagi.
Świadomość
zagrożeń naturalnych jest bardzo ważna ponieważ
działalność człowieka może przyczynić się,
w niektórych przypadkach, do zwiększenia ich
częstotliwości i dotkliwość skutków. Na
przykład, dom wybudowany na szczycie zbocza obciąża je i
zwiększa prawdopodobieństwo jego osunięcia. Zrozumienie
przyczyny, sposobu, miejsca i czasu pojawienia się zagrożenia
naturalnego jest pierwszym krokiem do zminimalizowania jego negatywnego
wpływu na nasze życie.
Jak naukowcy postępują z zagrożeniami naturalnymi? Jakich metod używają?
Aby
lepiej zrozumieć czynniki powodujące katastroficzne zjawiska
naturalne, naukowcy muszą traktować ten problem w sposób
interdyscyplinarny. Najczęściej stosowanymi metodami badania
zagrożeń naturalnych są:
- Badania naukoweaukowcy starając się zrozumieć jak powstają ekstremalne
zjawiska badają czynniki, które je powodują i w ten
sposób odkrywają cały proces powstawania katastrof. Ich
celem jest poddanie testowi różnych rozwiązań
łagodzących daną sytuację. Na przykład, intensywne
badania są obecnie prowadzone w Turcji wzdłuż Wyżyny
Anatolijskiej (NAFZ) gdzie znajduje
się jeden z najbardziej aktywnych sejsmicznie uskoków na
świecie. Celem wysiłków badawczych jest poszerzenie naszej
wiedzy na temat mechanizmu powstawania trzęsień ziemi
wzdłuż aktywnych uskoków. Badania te pomagają również
w zrozumieniu szczególnego ("lokalnego") charakteru Wyżyny i
umożliwiają identyfikację zagrożeń sejsmicznych na
tym terenie.
- Badania mające zastosowanie w praktyce. opierają się na
badaniach naukowych. Naukowcy starają się znaleźć nowe
sposoby i metody, które pomogą zamienić wiedzę
naukową na konkretne rozwiązania łagodzące ryzyko
zagrożeń naturalnych. Na przykład, postępy w mechanizmie
osuwania się zbocza pomogły inżynierom zaprojektować
większe struktury, bardziej odporne na wolne lub nagłe ruchy ziemi.
- Współzależność między zagrożeniami. W większości przypadków katastrofy
są ze sobą powiązane, jedna następuje tuż po
drugiej. Na przykład, erupcja wulkanu może spowodować
poważne trzęsienie ziemi lub nawet tsunami, które z kolei
może spowodować pożar, powódź lub osunięcie
zbocza. Naukowcy próbują rozszyfrować te
zależności i znaleźć sposoby na złagodzenie
efektów interakcji między zagrożeniami naturalnymi.
|