|
Tehlikeler arasındaki etkileşim: Çoğu zaman, doğal afetler birbirleriyle ilişkilidir, diğer bir deyişle bir doğal afete diğer bir doğal afet eşlik edebilir. Örneğin, bir volanik patlama dikkate
değer bir depreme veya tsunamiye neden olabilir, bunları
takiben yangınlar, taşkınlar veya heyelanlar
gelişebilir. Bilim insanları bu etkileşimler
arasındaki şifreleri çözmeyi ve birleşik
tehlikelerden kaynaklanan kayıpları azaltmaya
çalışırlar.
Doğal tehlikeler ender olarak tek
başına oluşurlar. Bir tehlikenin başka bir doğal
tehlikeyi aktif hale getirmesi son derece yaygın bir olaydır. Birleşik
doğal tehlikelerin bilinmesi önemlidir. Aşağıda
bunlara ilişkin örnekler verilmektedir.
Deprem tehlikeleri
Bir deprem oluştuğunda, öncelikli olarak birinci derecedeki
faktörler devreye girer. Bunlar yeryüzeyinin ani
sarsıntısı ve yüzey
kırığıdır. Yeryüzeyinin
sarsıntısı binaların ve diğer mühendislik
yapılarının hasar görmesine, zaman zamam tamamen
yıkılmasına ve can kayıplarına neden olur.
Yüzey
kırığı, tam üzerinde
bulunan her türlü yapıda son derece şiddetli hasara
neden olur, ancak genel olarak yaygın hasar meydana gelmez.
Yukarıda belirtilen etkilerden dolayı; sıvılaşma,
heyelan, kaya düşmesi ve tsunami gibi birçok ikinci
derece doğal afetler gelişebilir ve bunlar daha büyük
hasarlara neden olabilirler.
Üçüncü dereceden tehlikeler hem
doğal (taşkın, yangın, akiferlerin değişikliğe
uğraması) hem de teknolojik (yangın, gaz
sızıntısı, endüstriyel kazalar vd.) olabilir.

Atmosferik tehlikeler
Atmosferik olayların cok geniş ve değişen etkileri vardır. Aşağıdaki
şekil bunlar arasındaki etkileşimi göstermektedir.

Yukarıdaki şeklin en yaygın örneklerinden birisi ormanların yaygın bir şekilde tahribidir.
Bu durum, bütün Avrupa'da yaygın
olmakla birlikte, özellikle batı ve güneydeki bölgelerdeki
kentleşme sonucunda ormanların tahribi söz konusudur.
Ormanlar yüzey suyu akışının
hızını keserek akiferlerin beslenmesini ve bitkisel
toprağın erozyonunu önler. Bir orman gerek insan
aktiviteleriyle ve gerekse doğal yollarla (yangın vs.) tahrip
edildiğinde, toprak yerinde tutunamayacak, çölleşme
yaşanacak, bunlara ek olarak, yüzey akışı
engellenemeyecek, bu da kontrol edilemeyen akışlara,
taşkınlara ve belki de heyelanlara neden olabilecektir.
SHIELD
sergilerinde sunulacak olan seçilmiş RTD Projeleri
Tehlikeler arasındaki etkileşimle ilgili RTD projeleri
için tıklayınız.
|