Przejdź do burz...

Co to jest powódź?

Powódź to jedno z najbardziej powszechnych zagrożeń geologicznych polegających na czasowym zalaniu lądu przez wodę zazwyczaj w wyniku ulewnych deszczów i intensywnego topnienia śniegu. Prawdopodobieństwo przewidzenia powodzi jest dużo większe niż któregokolwiek z zagrożeń geologicznych.

W jaki sposób dochodzi do powodzi?

Powódź jest czasowym zalaniem lądu przez:
A) wody powierzchniowe
B) ulewne deszcze.

W pierwszym przypadku powódź może być spowodowana burzami, osuwiskami, trzęsieniami ziemi, tsunami, przerwaniem naturalnych lub sztucznych tam, itp.

W drugim przypadku przyczyną są ulewne deszcze, opady śniegu i następujące po nich roztopy, itp.

Do wystąpienia powodzi potrzebnych jest kilka czynników meteorologicznych zachodzących równocześnie. Sposób w jaki człowiek eksploatuje zbiorniki wodne jest również związany ze skutkami powodzi.

Kiedy i jak często mamy do czynienia z powodziami?

Na terenie całej Europy przyczyną powodzi są najczęściej ulewne opady deszczu i intensywne topnienie śniegu. W Europie północnej powodzie mogą być również spowodowane topniejącym lodem na rzekach, który przemieszcza się i zatrzymuje się na napotkanej przeszkodzie, np. stworzonej przez człowieka, tworząc zatory lodowe.

Powodzie można podzielić na dwie podstawowe kategorie:

• Powodzie wiosenne spowodowane topniejącym śniegiem i zatorami lodowymi.
• Powodzie letnie spowodowane intensywnymi i nagłymi opadami deszczu.

Powodzie są zjawiskiem naturalnym występującym regularnie. Są nieodłącznym elementem życia człowieka od momentu rewolucji rolnej, kiedy ludzie zaczęli się osiedlać na wybrzeżach wielkich rzek w Azji i Afryce. Słynne coroczne powodzie w Dolinie Nilu powodowały, że była ona bardzo żyznym terenem, aż do momentu gdy powyżej miasta Asuan wybudowano kilka zapór.  W Europie wielkie powodzie zdarzają się prawie w każdej dekadzie. Na przykład, podniesienie się poziomu wody zimą 1994-1995 dotknęło Włochy, Niemcy, Belgię, Francję i Holandię. Latem 1997 roku Odra wylała i spowodowała ogromne zniszczenia w Europie Centralnej. Latem 2002 roku Łaba i Wełtawa przyczyniły się do zniszczeń szacowanych na miliony Euro w Niemczech i Czechach. Meteorologowie i hydrologowie używają 5-cio, 10-cio, 100-u i 1000-ąc letnich okresów, powodziowych, aby określić odstępy między kolejnymi powodziami.

Większość poważnych powodzi, które miały miejsce w przeszłości w centralnej i zachodniej Europie były spowodowane budową zapór i sztucznym regulowanie dna rzek, jak również rozszerzanie terenów miejskich na terasy zalewowe. 

Jak powodzie oddziałują na nasze życie?

• Ofiary śmiertelne i zniszczenie majątku.
• Zanieczyszczenie źródeł wody pitnej.
• Zniszczenie linii komunikacyjnych.
• Zahamowanie produkcji przemysłowej, rolnej i leśnej, spadek liczby turystów odwiedzających dany teren, zniszczenia terenu, infrastruktury i systemu komunikacji. 
• Spadek wartości nieruchomości na terenach zagrożonych powodziami.
• Podjęcie środków zabezpieczających i zmniejszających dodatkowe zniszczenia spowodowane przez powódź.
• Spadek produktywności ludzi i zwierząt ze względu na rany, śmierć i psychologiczną traumę. 

W jaki sposób nauka postępuje z powodziami?

• Przy użyciu różnych technik przewiduje się, które tereny zagrożone są powodziami.
• Buduje się tamy, wały przeciwpowodziowe, i/ lub wzmocnienia oraz zbiorniki zatrzymujące osad, itp.
• Planuje się budowy i tereny mieszkalne na obszarach wolnych od zagrożenia powodziowego.
• Tworzy się systemy wczesnego ostrzegania.
• Zalesia się tereny. 
• Poprawia się nośność kanałów rzecznych.
• Informuje i edukuje się społeczeństwo.

Prognozowanie powodzi i ostrzeganie przed nimi to niezbędne warunki udanego zmniejszania zniszczeń powodziowych. Obecnie systemy przewidywania powodzi są bardzo zaawansowane i wykorzystują najnowsze osiągnięcia w dziedzinach monitorowania, komunikowania i technologii komputerowej. Systemy te opierają się na prognozach, odpowiednim modelowaniu dna rzek, opadach, a konsekwencje powodzi mogą być przewidywane w coraz dokładniejszy sposób. Skutki powodzi są łagodzone poprzez udoskonalenie prognoz i zarządzanie zbiornikami wodnymi. Dodatkowo, władze muszą zadbać o kanały informacyjne i ostrzec mieszkańców zagrożonych terenów przed nadchodzącym zagrożeniem z odpowiednim wyprzedzeniem.

Wybrane Projekty RTD, które będą zaprezentowane na wystawach Projektu SHIELD

      Przejdź do projektów dotyczących powodzi