Προχώρα στις Καταιγίδες...

Τι είναι οι πλημμύρες;

Οι πλημμύρες, που είναι από τις πιο συνηθισμένες φυσικές καταστροφές, είναι η παροδική κατάκλιση μιας περιοχής από νερά ως αποτέλεσμα ισχυρών βροχοπτώσεων λόγω λιωσίματος του χιονιού. Οι πλημμύρες είναι πιο προβλέψιμες από τις υπόλοιπες φυσικές καταστροφές.

Πως συμβαίνουν οι πλημμύρες;

Η πλημμύρα είναι μια προσωρινή κάλυψη του εδάφους από νερό:
A) ως αποτέλεσμα της διαφυγής του νερού, τρεχούμενου ή λιμνάζοντος, από τους χώρους που το συγκρατούσαν.
B) ως αποτέλεσμα ισχυρών κατακρημνίσεων.

Στην πρώτη περίπτωση η πλημμύρα προκαλείται από καταιγίδες, κατολισθήσεις, σεισμούς, τσουνάμι, κατάρρευση τεχνητών ή φυσικών φραγμάτων, κα.

Στην δεύτερη περίπτωση οι λόγοι της πλημμύρας είναι διαφορετικοί: εκτεταμένες βροχοπτώσεις, χιονοπτώσεις και το λιώσιμο των χιονιών.

Οι φυσικές πλημμύρες προκύπτουν από την τυχαία συνύπαρξη αρκετών μετεωρολογικών παραγόντων, αλλά η κατασκευή φραγμάτων από τον άνθρωπο επηρεάζει την έκταση και τις συνέπειες αυτών των γεγονότων.

Πότε και πόσο συχνά συμβαίνουν πλημμύρες;

Σε όλη την Ευρώπη, οι πλημμύρες είναι αποτέλεσμα ισχυρών κατακρημνίσεων και απότομου λιώσιμου του χιονιού. Στη βόρεια Ευρώπη συμβαίνουν πλημμύρες και λόγω των φραγμάτων πάγου που δημιουργούνται όταν ο πάγος που λιώνει και παρασύρεται από τα ποτάμια συναντήσει κάποιο φυσικό ή τεχνητό εμπόδιο.

Οι πλημμύρες διαιρούνται σε δύο γενικές κατηγορίες:

• Τις ανοιξιάτικες πλημμύρες που προκαλούνται από το λιώσιμο του χιονιού ή την κατάρρευση των φραγμάτων πάγου στα ποτάμια.
• Τις καλοκαιρινές πλημμύρες που προκαλούνται από δυνατές και απότομες καλοκαιρινές βροχές

Οι πλημμύρες είναι σε έναν βαθμό φυσικά φαινόμενα που συμβαίνουν περιοδικά σε λεκάνες ποταμών. Αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της ανθρώπινης ζωής από την απαρχή της αγροτικής επανάστασης, τότε που ο άνθρωπος εγκαταστάθηκε μόνιμα στις όχθες των μεγάλων ποταμών της Ασίας. Οι γνωστές πλημμύρες του Νείλου συνέβαιναν κάθε χρόνο καθιστώντας γόνιμη την κοιλάδα του Νείλου, μέχρι που κατασκευάστηκε το φράγμα του Ασσουάν. Στην Ευρώπη ισχυρές πλημμύρες συμβαίνουν σχεδόν κάθε δεκαετία. Για παράδειγμα η ανύψωση των υδάτων τον χειμώνα του 1994-1995 επηρέασαν την Ιταλία, την Γερμανία, το Βέλγιο, την Γαλλία και την Ολλανδία. Το καλοκαίρι του 1997, ο ποταμός Odra υπερχείλισε, προκαλώντας σοβαρές ζημιές στην κεντρική Ευρώπη. Πιο πρόσφατα, το καλοκαίρι του 2002, πλημμύρες στους ποταμούς Elbe και Vltava προκάλεσαν ζημιές δισεκατομμυρίων ευρώ στην Γερμανία και στην Τσεχία. Μετεωρολόγοι και Υδρολόγοι χρησιμοποιούν χρονικά διαστήματα 5, 10, 100 και 1000 χρόνων για να καθορίσουν πιο μπορεί να είναι το χρονικό διάστημα μεταξύ δύο συμβάντων μιας συγκεκριμένης πλημμύρας.

Οι περισσότερες από τις μεγάλες πλημμύρες που συνέβησαν στην κεντρική και δυτική Ευρώπη τις τελευταίες δεκαετίες ήταν το αποτέλεσμα του τεχνητού περιορισμού των υδάτων που υπερχείλισαν, από αντιπλημμυρικά αναχώματα και τεχνητές κοίτες ποταμών καθώς και από την επέκταση των πόλεων στα πλημμυρικά πεδία των ποταμών.

Ποια είναι η επίδραση των πλημμύρων στην ζωή μας;

• Απώλειες σε ανθρώπινες ζωές και ζημιές σε περιουσίες.
• Μόλυνση των πηγών πόσιμου νερού.
• Ζημιές στα οδικά δίκτυα.
• Απώλεια βιομηχανικής, αγροτικής και δασικής παραγωγικότητας καθώς και τουριστικών πόρων λόγω των ζημιών στη γη ή στις εγκαταστάσεις ή στη καταστροφή του συγκοινωνιακού συστήματος.
• Μείωση της τιμής περιοχών που απειλούνται από πλημμύρες.
• Μέτρα για την αποφυγή ή μείωση επιπρόσθετων ζημιών από πλημμύρες.
• Μείωση της παραγωγικότητας ανθρώπων και ζώων λόγω τραυματισμού, θανάτου ή ψυχολογικών τραυμάτων.

Πως αντιμετωπίζει η επιστήμη τις πλημμύρες;

• Πρόβλεψη σε περιοχές επιρρεπείς σε πλημμύρες με τη χρήση διαφόρων μεθόδων.
• Κατασκευή έργων υποδομής όπως φράγματα και διάφορα αντιπλημμυρικά έργα.
• Σχεδίαση υποδομών και οικιστικών περιοχών σε μέρη που δεν κινδυνεύουν από πλημμύρες.
• Δημιουργία συστημάτων ειδοποίησης.
• Αναδάσωση.
• Βελτίωση της υδραυλικής χωρητικότητας των κοιτών των ποταμών.
• Ενημέρωση και εκπαίδευση του κοινού για την αντιμετώπιση των πλημμύρων.

Η πρόβλεψη των πλημμύρων και η έγκαιρη προειδοποίηση είναι βασική προϋπόθεση για την ελαχιστοποίηση των καταστροφών που προκαλούνται από πλημμύρες. Τα συστήματα πρόβλεψης έχουν αναπτυχθεί και χρησιμοποιούν τις τελευταίες εξελίξεις στην παρακολούθηση, στην επικοινωνία και στην τεχνολογία των υπολογιστών. Βασίζονται κυρίως στις προβλέψεις των κατακρημνίσεων και σε μοντέλα των ποταμών, των κοιλάδων και της ροής του νερού. Οι πλημμύρες μπορούν να μειωθούν με συνδυασμένες βελτιώσεις στην πρόβλεψη και στην διαχείριση των ποτάμιων συστημάτων. Επιπρόσθετα οι αρχές θα πρέπει να διαθέτουν τις απαραίτητες πληροφορίες και να προειδοποιολυν για επικείμενες πλημμύρες.

Επιλεγμένα ερευνητικά έργα που θα παρουσιαστούν στις εκθέσεις του SHIELD

      Κάντε κλικ εδώ για να δείτε τα σχετικά με τις πλημμύρες ερευνητικά έργα.