Trzęsienia ziemi. są wynikiem przemieszczania się płyt tektonicznych względem siebie i narastania między nimi tarcia; najczęściej występują na krawędziach płyt tektonicznych. Mimo, że trzęsienia ziemi trwają zazwyczaj tylko sekundy są w stanie zniszczyć budynki, systemy wodociągowe i gazowe, linie energetyczne i komunikacyjne. Poza bezpośrednim zagrożeniem mogą również stać się przyczyną innych zagrożeń naturalnych. Główną przyczyną zniszczeń podczas trzęsień ziemi jest ogień, który wybucha w miejscu zniszczonych systemów gazowych i linii energetycznych. W wyniku uwalnianej energii często osuwają się zbocza, natomiast jeśli trzęsienia ziemi zdarzają się w głębiach oceanicznych i dużych jeziorach to powodują fale tsunami będące z kolei przyczyną powodzi. Trzęsieniom ziemi bardzo często towarzyszą erupcje wulkaniczne, które dodatkowo stwarzają również inne zagrożenia.

Co to jest trzęsienie ziemi?

Trzęsienie ziemi to wstrząsy skorupy ziemskiej spowodowane przesuwaniem się płyt tektonicznych względem siebie w górnych warstwach skorupy ziemskiej. Skorupa ziemska jest w nieustannym bardzo powolnym ruchu, a trzęsienia ziemi mają miejsce wtedy, gdy napięcie między płytami wzrośnie do odpowiednio wysokiego poziomu. Zjawisko to zachodzi najczęściej na krawędziach płyt tektonicznych, na które podzielona jest litosfera Ziemi.

W jaki sposób dochodzi do trzęsień ziemi?

Aby wyjaśnić przyczyny powstawania trzęsień ziemi naukowcy stworzyli teorię o płytach tektonicznych. Według tej teorii zewnętrzna skorupa Ziemi składa się z 10 wielkich sztywnych płyt tektonicznych i 20 mniejszych. Każda płyta składa się z fragmentu skorupy ziemskiej i części płaszcza Ziemi - grubej warstwy gorącej skały znajdującej się poniżej skorupy ziemskiej. Naukowcy nazywają tę warstwę górnym płaszczem litosfery. Płyty przesuwają się bardzo wolno i nieustająco na astenosferze, a warstwa gorących skał w płaszczu Ziemi.  Podczas przesuwania  płyty ścierają się ze sobą, rozsuwają się i przesuwają się względem siebie.

Ruchy płyt wywierają nacisk na skały zarówno za, jak i w pobliżu ich krawędzi i powodują strefy pęknięć. Wzdłuż niektórych pęknięć skała się zakleszcza i nie może się ruszyć podczas ruchu płyt. Napięcie narasta między skałami po obu stronach, powoduje rozłamywanie skały, co skutkuje trzęsieniem ziemi.

Podczas trzęsienia ziemi skały rozłamują się gwałtownie, a uwolniona energia jest odczuwana na Ziemi w formie wibracji zwanych falami sejsmicznymi. Fale sejsmiczne rozchodzą się od epicentrum wstrząsu we wszystkich kierunkach i w miarę oddalania się od niego słabną. Dlatego właśnie im bardziej teren oddalony jest od epicentrum wstrząsu, tym wstrząsy są mniej odczuwalne.

Kiedy i jak często trzęsienia ziemi mają miejsce?

Na to nurtujące pytanie naukowcy nie znaleźli jeszcze jednoznacznej odpowiedzi. Wszystko zależy od lokalnych warunków geotektonicznych. Naukowcy badają odstępy między kolejnymi dużymi trzęsieniami ziemi w celu określenia zagrożenia na danym terenie w jak najdokładniejszy sposób. Aby osiągnąć cel, szukają pomocy w różnych dziedzinach nauki takich jak: sejsmologia, geologia, archeologia, itp.

Jakie jest krótkoterminowe i długoterminowe oddziaływanie trzęsień ziemi?

Trzęsienia ziemi zdarzaj się każdego dnia, ale większość z nich jest mała i nie powoduje żadnych zniszczeń. Jednakże w zależności od ich rozmiaru, mogą powodować ogromne zniszczenia i ofiary śmiertelne. Czynnikami powodującymi zniszczenia są:

• Uniesienie uskoku.
• Wibracje powierzchni Ziemi.
• Zalanie  (np. tsunami, zniszczenie tam).
• Osunięcie terenu.
• Ogień i wydobywanie się szkodliwych substancji.

W jaki sposób nauka postępuje z trzęsieniami ziemi?

Podejście naukowców do problemu trzęsień ziemi jest dwuwarstwowe:

Po pierwsze, prowadzone są badania naukowe w dziedzinie sejsmologii, geologii trzęsień ziemi. Naukowcy:

• Próbują znaleźć przyczynę powstawania trzęsień ziemi
• Badają geologiczną strukturę terenów, aby określić stopień zagrożenia. Na podstawie badań wyznaczają strefy zagrożenia sejsmicznego.

Po drugie, poprzez zastosowanie badań w inżynierii geologicznej i lądowej, próbują rozwijać nowe metody konstrukcyjne i wprowadzić materiały, które będą bardziej odporne na wibracje. Sposób budowania nieustannie się zmienia i jest modyfikowany na podstawie wyników badań.

Wybrane Projekty RTD, które będą zaprezentowane na wystawach Projektu SHIELD

      Przejdź do projektów dotyczących trzęsień ziemi